Hương rừng Tấu Lìn

Thứ hai, ngày 15-01-2018, 16:52
Ai một lần lên với Tấu Lìn, thôn cao nhất của xã Hùng Lợi (Yên Sơn) hẳn không quên được vị ngọt thơm riêng của mật ong rừng. Cách nuôi ong lấy mật của người Mông ở Tấu Lìn không giống với nơi nào. Mật ong được kết tinh từ hàng trăm loại hoa rừng tự nhiên và sự kỳ công của người nuôi. Nghề nuôi ong mật hứa hẹn mang lại thu nhập khá hơn nữa cho người Mông ở đây nếu được nhiều người biết đến...

Từ bắt ong rừng đến nghề cho thu nhập cao

Tấu Lìn là thôn đầu tiên ở Hùng Lợi phát triển nghề nuôi ong mật, trong đó chủ yếu là người Mông. Nghề nuôi ong mật vốn là một nghề khó, đòi hỏi người nuôi phải có kinh nghiệm và tâm huyết. Với kinh nghiệm sinh sống trên núi cao cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước, mà từ chỗ chỉ đi bắt ong rừng về nuôi, đến nay, nhiều hộ gia đình người Mông ở Tấu Lìn đã phát triển thành nghề cho thu nhập cao và sản xuất ong mật rừng thành hàng hóa.


Chị Dì Thị Nhung, thôn Yểng, xã Hùng Lợi (Yên Sơn) kiểm tra các thùng ong mật.

Đã gần trưa, nhưng ngôi nhà của ông Dương Văn Tọa, thôn Tấu Lìn vẫn chìm trong sương núi. Ông Tọa được người dân ở đây gọi là “vua ong” ở Hùng Lợi, không phải vì ông có nhiều đõ ong mật nhất mà vì ông là người Mông đầu tiên nuôi ong mật và là người giàu kinh nghiệm nhất trong nghề nuôi ong ở đây. Ông Tọa cũng là người có công phổ biến cho nhiều hộ dân ở Tấu Lìn biến việc chỉ lên rừng bắt ong mật về nuôi lẻ trở thành nghề thường xuyên và cho thu nhập. Ông Tọa kể: “Mình nuôi ong từ năm 20 tuổi, nhưng hồi đó chỉ lên rừng bắt ong về nuôi. Mình lấy những thân gỗ rồng về làm đõ tròn để nuôi. Nhưng nuôi bằng đõ tròn không đông quân, được ít mật. Dù nuôi thô sơ, nhưng đây là quãng thời gian để mình tích lũy kinh nghiệm nuôi ong mật. Tấu Lìn có khí hậu mát mẻ, rừng phòng hộ lớn là nguồn thức ăn dồi dào cho ong. Vì vậy dần dần mình đổi sang nuôi ong mật bằng đõ vuông. Nhưng vẫn thiếu kiến thức về nuôi ong mật để có thể trở thành hàng hóa cung cấp cho thị trường. Đến năm 2016, gia đình mình và nhiều hộ ở Tấu Lìn được Nhà nước hỗ trợ mỗi hộ 4 đõ ong giống. Mình và bà con còn được tập huấn kiến thức về chọn ong giống, tách đàn, nhân đàn... Được trang bị kiến thức đầy đủ hơn nên nghề nuôi ong mật ngày càng phát triển với quy mô rộng”.

Mật ong ở Tấu Lìn có vị thơm ngon không giống với bất cứ nơi nào, bởi ong hoàn toàn được nuôi tự nhiên, hút mật ngọt từ các loại hoa rừng. Bởi vậy mà mật ong ở Tấu Lìn không có vị chua. Mật ong có thể để được vài năm mà vẫn còn nguyên chất mật. Ông Tọa bảo: “Mình chỉ lựa chọn loại ong nội địa để nuôi. Vì loại ong này có thể bay xa từ 4 đến 5 km đường rừng để tìm hoa. Không giống như các loại ong ngoại “lười” bay xa để tìm hoa”. Người Mông ở Tấu Lìn chỉ chọn giống ong nội để nuôi. Vì vậy mà mật là kết tinh của nhiều loại hoa rừng. Gia đình ông Tọa hiện có 18 đõ ong mật. Mỗi năm, ông thu gần 200 lít mật ong và được bán với giá 150 nghìn đồng/lít. 

Ở Tấu Lìn hiện nay có gần 20 hộ nuôi ong mật, nhiều hộ có từ 40 đến 50 đõ. Ông Vũ Xuân Đức, Bí thư chi bộ thôn Tấu Lìn cho biết, hộ nuôi nhiều có thể cho thu nhập từ 40 đến 50 triệu đồng/năm. Gia đình anh Sầm Văn Sình, người dân tộc Mông ở Tấu Lìn vừa thoát nghèo năm 2017 nhờ nghề nuôi ong mật. Anh Sình giờ có 40 đõ và là hộ nuôi nhiều ong mật nhất ở Tấu Lìn. Ban đầu, anh cũng lên rừng bắt ong về nuôi, sau tự nhập ong giống về nuôi nhưng chưa có nhiều kiến thức về nuôi ong nên ong hay bỏ đi. Anh ngẩn ngơ không hiểu vì lẽ gì mà đàn ong cứ bay đi. Thế rồi được tham gia lớp tập huấn kiến thức nuôi ong mới biết ong bay đi vì chưa tách đàn kịp thời hoặc không vệ sinh sạch sẽ để trừ bỏ các loại địch hại gây nguy hiểm. Bây giờ anh Sình thu nhập từ bán mật ong khoảng từ 40 đến 50 triệu đồng mỗi năm. Anh bảo, làm nghề nuôi ong mật mà không tâm huyết, không thường xuyên để tâm đến nó thì ong rất dễ bỏ đi. Vì thế mà cả ngày người nuôi ong mật bận như có con mọn.

Mơ về một nhãn hiệu

Mật ong ở Tấu Lìn được nhiều người ở xa biết đến qua các mối quan hệ của người dân cùng với giá trị kinh tế của sản phẩm. Nhiều hộ ở các thôn khác trong xã tìm đến gia đình người Mông ở Tấu Lìn để tìm hiểu, học tập kỹ thuật nuôi ong. Khi nghề nuôi ong mật ở Tấu Lìn phát triển, anh Sầm Seo Giáp, dân tộc Nùng ở thôn Yểng cũng sang đây để học tập. Từ chỗ chỉ có 4 đõ ong giống được hỗ trợ, đến nay gia đình anh đã có 40 đõ ong mật. Anh bảo, mỗi lần quay mật, gia đình anh thu từ 10 đến 15 lít mật. Mật ong sản xuất đến đâu đều được khách đặt đến đó. Chị Dì Thị Nhung, vợ của anh Sầm Seo Giáo cười bảo: “Chồng mình thích cái nghề này lắm thôi, vì nó mang lại thu nhập khá cho gia đình mình”.


 Ông Dương Văn Tọa, thôn Tấu Lìn, xã Hùng Lợi (Yên Sơn) giới thiệu
về phương pháp nuôi ong mật của gia đình.

Theo như Chủ tịch UBND xã Hùng Lợi Ma Văn Hùng, hiện nay số hộ nuôi ong mật toàn xã đã tăng lên khoảng 170 hộ, tập trung ở các thôn Tấu Lìn, Yểng, Lè, Bum, Làng Chương. Hai năm trở lại đây, xã đã triển khai mô hình hỗ trợ nuôi ong mật từ nguồn vốn hỗ trợ phát triển sản xuất thuộc Chương trình 135 tại 5 thôn với 92 hộ nằm trong mô hình này. Nói về việc phát triển các hộ nuôi ong, anh Hùng trăn trở: “Mình chỉ mong sao trong số các hộ được hỗ trợ nghề nuôi ong mật từ mô hình có khoảng trên một nửa hộ dân duy trì được nghề này là tốt rồi. Với lại làm sao để quảng bá rộng rãi sản phẩm để nhiều người biết đến sản phẩm mật ong rừng ở Tấu Lìn, ở Hùng Lợi”. Anh Hùng cũng cho biết thêm, tuy nghề nuôi ong giờ đây phát triển khá nhiều ở Hùng Lợi nhưng chủ yếu vẫn là trong các hộ gia đình người Mông. Vì người Mông vốn có kinh nghiệm bắt ong rừng về nuôi, có kinh nghiệm về thuần ong.

Tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân tộc Mông từ nghề nuôi ong mật là cách làm hay cần được quan tâm khuyến khích phát triển. Tuy nhiên, sản phẩm mật ong rừng ở Tấu Lìn và nhiều thôn khác người Mông làm ra chưa đến được với nhiều người bởi chủ yếu được tiêu thụ qua các mối quan hệ quen biết từ người thân, bạn bè.  Ông Tọa, thôn Tấu Lìn bao nhiêu năm làm nghề nuôi ong mật giờ đây cũng chỉ có một mong ước, mật ong của bà con trong thôn trở thành nhãn hiệu, được nhiều người biết đến. Ông bảo: “Mình chẳng biết nói thế nào hay về cái mật ong của mình. Mật ong nhà mình tuy làm ra đến đâu bán hết đến đó nhưng chủ yếu vẫn được tiêu thụ qua người thân trong gia đình, anh em, bạn bè và bà con trong thôn thôi”.

Đưa chén mật ong ông Tọa chắt nếm thử, cảm nhận như đang được thưởng thức cả hương vị của đất trời, của ngàn hương hoa tinh khiết của Tấu Lìn. Chúng tôi cũng như người Mông ở Tấu Lìn không mong gì hơn là hương vị của mật ong rừng nơi đây sẽ bay xa...

Theo TQĐT

Gương sáng hiếu học

Nhắc đến Chu Khánh Băng, dân tộc Dao, học sinh lớp 9, trường THCS Trung Minh (Yên Sơn), thầy cô và học sinh trong trường đều trầm trồ khen ngợi bởi tinh thần vượt khó, học giỏi.

Khởi sắc nông thôn mới

Năm 2018 đã tới trong niềm hân hoan, phấn khởi của nhân dân các dân tộc huyện Chiêm Hóa khi đời sống của nhân dân không ngừng được nâng cao. Năm 2017, huyện đã có thêm xã Hòa Phú đạt chuẩn nông thôn mới, nâng tổng số xã đạt chuẩn nông thôn mới của huyện lên 4 xã.

Xuân ấm áp, giàu nghĩa tình

Mỗi dịp Tết đến Xuân về, phong trào đền ơn đáp nghĩa, chăm lo cho hộ nghèo, hộ gia đình chính trên địa bàn tỉnh được cấp ủy chính quyền các cấp quan tâm. Đây là những việc làm thể hiện truyền thống uống nước nhớ nguồn của dân tộc, sự quan tâm, chia sẻ của cộng đồng để góp phần đem đến cho mọi người, mọi nhà một mùa xuân ấm áp, giàu nghĩa tình.