Công phu nghề sản xuất lúa giống

Thứ sáu, ngày 12-04-2019, 12:30
Thôn Đồng Thắm, xã Hoàng Khai (Yên Sơn) là vùng chuyên canh lúa giống duy nhất của tỉnh. Một ngày theo người nông dân dãi nắng, dầm mưa cùng lúa mới thực sự hiểu hơn những nhọc nhằn của nghề ít người nông dân bám trụ được.

Chị Bàn Thị Minh, thôn Đồng Thắm, xã Hoàng Khai (Yên Sơn) thụ phấn cho lúa.

Dãi nắng, dầm mưa cùng lúa

chị Bàn Thị Minh, thôn Đồng Thắm có hơn 30 năm làm nghề sản xuất lúa giống. Chị Minh cho biết, làm lúa giống cực nhọc gấp năm, gấp mười lần lúa thương phẩm. Riêng khâu đất phải được cày ải, làm kỹ, sạch cỏ nếu không cấy lúa non xuống dễ bị ngộ độc kém phát triển. 

Làm lúa giống thuần đã khó, các giống lúa lai 2 dòng, lúa lai 3 dòng như LC270; Tạp giao... (giống lúa được đánh giá là có năng suất tốt nhất hiện nay) còn khó vô cùng. Những người nông dân làm lúa giống như chị Minh hoàn toàn phải cấy tay để bảo đảm mật độ 1 hàng lúa bố xen 8 hàng lúa mẹ. Như vậy khi trỗ lúa dễ dàng thụ phấn cho nhau, yêu cầu khắt khe nữa là cây bố phải cao hơn lúa mẹ ít nhất từ 10 cm - 20 cm nên quá trình chăm sóc người nông dân lại phải đặc biệt quan tâm đến chế độ dinh dưỡng của cây lúa bố. Chị Minh chia sẻ, nhiều vụ thời tiết bất lợi, lúa bố phát triển kém chị ăn không ngon, ngủ không yên, buộc phải có chế độ chăm sóc đặc biệt để cây lúa bố bảo đảm được chiều cao.

Chăm sóc lúa giống đã vậy, thời kỳ thụ phấn cho lúa còn vất vả hơn rất nhiều vì lúa mẹ không thể thụ phấn được nên quãng thời gian 10 ngày lúa trỗ bông thụ phấn là cả 10 ngày người nông dân Đồng Thắm dầm mưa, dãi nắng ngoài đồng. Chị Bàn Thị Minh bảo, lúa nhiều đặc tính hay lắm! Trỗ bông bất kể giờ giấc nhưng hoa lúa lại chỉ vào quãng giữa trưa. Có hôm lúa được giờ nở sớm nhưng cũng có hôm 12 giờ trưa mới nở nên những người nông dân như chị phải ra đồng để ngồi canh khi hoa lúa bung nở là thực hiện thụ phấn. Thụ phấn cho lúa cũng phải 2 người, mỗi người cầm 1 đầu dây bằng diện tích ruộng nhẹ nhàng kéo qua cây lúa bố để phấn hoa của bông lúa bố bay sang thụ phấn cho bông lúa mẹ. Rồi tiếp tục chờ đợi 5 - 10 ngày nữa khi hạt lúa trên bông căng sữa họ mới yên tâm.

Hình thành vùng sản xuất lúa giống hàng hóa

Cực nhọc là vậy nhưng năng suất lúa giống trung bình chỉ đạt từ 120 - 130 kg/sào, kỷ lục cũng chỉ đạt 150 kg/sào, thấp hơn lúa thương phẩm khoảng 70 - 80 kg/sào, đổi lại giá trị kinh tế cao hơn gấp 3 - 4 lần. 

Thôn Đồng Thắm, xã Hoàng Khai (Yên Sơn) có đủ các điều kiện để hình thành vùng chuyên canh sản xuất lúa giống bởi hệ thống thủy lợi tưới tiêu đã được đồng bộ, đất đai phì nhiêu biệt lập với các khu vực, trình độ canh tác của bà con nông dân ở đây rất cao. Kết quả khảo sát nhiều năm của ngành Nông nghiệp và PTNT tỉnh, đây là cánh đồng được bà con nông dân thực hiện chuyên canh theo quy trình “5 cùng” tốt nhất: Cùng thời vụ, cùng loại giống, cùng chăm sóc, cùng phòng trừ sâu, bệnh hại và cùng thu hoạch. 

Xây dựng cánh đồng Đồng Thắm trở thành vùng chuyên canh sản xuất lúa giống hàng hóa, ngày 9-5-2018, UBND tỉnh đã phê duyệt Quyết định số 454/QĐ-UBND thực hiện Dự án Xây dựng cánh đồng lớn sản xuất giống lúa lai, liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản tại thôn Đồng Thắm. Công ty cổ phần Giống vật tư nông, lâm nghiệp Tuyên Quang được giao chủ trì thực hiện dự án, liên kết các hộ dân sản xuất lúa giống. Thời gian thực hiện từ  năm 2018 đến năm 2022 với tổng kinh phí 18,1 tỷ đồng. 

Ông Trần Quang Phương, Giám đốc Trại sản xuất giống lúa Đồng Thắm cho biết, mô hình liên kết sản xuất lúa giống giữa đơn vị với người nông dân đã đem lại lợi ích cho cả 2 bên. Đơn vị có sản phẩm, người nông dân gia tăng giá trị kinh tế trên 1 đơn vị diện tích. So sánh với sản xuất lúa thương phẩm, sản xuất lúa giống người nông dân đã gia tăng thu nhập lên 20 - 30%. Nếu những năm trước chương trình hợp tác với bà con chỉ thực hiện ở quy mô 17 ha/vụ thì đến năm 2018 tăng lên trên 20 ha/vụ, với sản lượng lúa cả 2 vụ khoảng 70 tấn, trong đó nhiều nhất là giống lai 2 dòng, lai 3 dòng như Tạp giao 1; Nhị ưu 838; LC270. Toàn bộ lượng hạt giống sản xuất ra đã được trại thu mua để cung ứng ra thị trường đáp ứng nhu cầu nguồn giống lai chất lượng cao phục vụ sản xuất nông nghiệp của tỉnh.

Theo TQĐT

Hội Cựu TNXP huyện Yên Sơn nêu gương sáng làm theo lời Bác

Phát huy truyền thống “Lúc trẻ xung phong, về già mẫu mực”, Hội Cựu TNXP huyện Yên Sơn luôn nêu gương sáng làm theo lời Bác dạy; tiếp tục đóng góp công sức, trí tuệ của mình tham gia tích cực các phong trào tại địa phương, vươn lên trong phát triển kinh tế, làm giàu chính đáng.