Lễ cầu làng của người Dao Hòn Lau

Thứ bẩy, ngày 02-03-2019, 09:40
Thôn Hòn Lau, xã Thắng Quân (Yên Sơn) là nơi sinh sống của 91 hộ người Dao Quần trắng. Ngày nay, bà con nơi đây vẫn giữ gìn được bản sắc, phong tục tập quán xa xưa. Trong đó, nghi lễ cầu làng là một nét văn hóa tâm linh đặc sắc, giúp người dân có thêm sức mạnh tinh thần hăng say lao động, sản xuất.

Ông Đặng Văn Bách được gọi là ông trùm làng. Theo lý giải của ông, cứ 2 năm một lần các hộ dân lại họp để bầu ra ông trùm làng. Ông trùm phải là người đã có bài vị cấp sắc, làm thầy cúng và có uy tín, trách nhiệm. Nhiệm vụ của ông trùm sẽ là người quản lý, trông coi Đình Hòn Lau (nơi làm lễ cầu làng) và đứng ra tổ chức các nghi lễ ở làng.

Ông trùm làng Đặng Văn Bách và các cụ cao niên trong thôn Hòn Lau, xã Thắng Quân (Yên Sơn) thực hiện nghi lễ Cầu làng.

Nếu như người Dao ở nơi khác tổ chức nghi lễ cầu làng vào dịp đầu năm, giữa năm và cuối năm thì người Dao nơi đây lựa chọn thời gian khác hơn. Ở mỗi thời điểm nghi lễ mang một ý nghĩa riêng. Ông Đặng Văn Bách cho biết, lần thứ nhất cầu làng diễn ra vào đầu năm với mong muốn cầu cho nhà nhà khỏe mạnh, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Lần thứ hai diễn ra vào ngày mồng 3 tháng 3 âm lịch (dịp Tết Thanh minh), tưởng nhớ đến tổ tiên, thần thánh. Lần ba diễn ra ngày 9 tháng 9 âm lịch, cúng cơm mới. Lần thứ tư diễn ra vào ngày 25 tháng Chạp với ý nghĩa lễ tổng kết cuối năm, xem một năm trong làng các hộ gia đình làm được gì và chưa được gì, hướng khắc phục trong năm tới.

Một điểm đáng chú ý đó là trước khi tất cả các hộ dân làm lễ cầu làng tại đình thì các gia đình sẽ có một nghi lễ đặc biệt khác. Ông Đặng Văn Lãm chia sẻ, quan niệm của người Dao cứ cách một con suối sẽ có một vị thần cai quản. Chính vì thế, các hộ dân có chung một bờ suối sẽ lập một bản riêng. Thôn Hòn Lau có 6 bản nhỏ, mỗi bản có một miếu thờ vị thần thổ công, thổ địa, thần ngũ cốc của mình. Do đó, trước khi làm nghi lễ chung của thôn thì các hộ gia đình sẽ tổ chức cầu làng tại các ngôi miếu riêng.

Lễ cầu làng của người dân trong thôn được tổ chức tại đình Hòn Lau. Cụ Lý Văn Tuyên năm nay gần 90 tuổi, là người già nhất trong thôn nói, ngôi đình này có từ lâu đời, là nơi thờ Thành hoàng làng, các vị thần, vị tướng có công với làng bản. Vào ngày cầu làng, từ sáng sớm ông trùm làng phải đi gõ mõ để báo cho các hộ. Những người cao tuổi có uy tín sẽ phụ giúp ông trùm làng. Đặc biệt, trong lúc làm lễ ông trùm phải mặc áo dài truyền thống của người Dao, tuyệt đối không được mặc đồ thầy cúng. Theo lý giải của ông Bách thì vào dịp này các vị thần linh muốn được giao tiếp tâm linh thông qua bộ trang phục truyền thống. Điều này thể hiện sự gần gũi, thân thuộc, không khoảng cách giữa bậc bề trên và con cháu.

Lễ vật cầu làng của người Dao Hòn Lau khá đơn giản, đúng theo quan niệm có gì dâng nấy, quan trọng vẫn là tấm lòng thành của con, cháu. Lễ thường có 3 con gà, hoa quả, xôi (hoặc cơm)... Tùy từng dịp ông trùm sẽ có bài văn khấn bằng tiếng Dao riêng. Tuy nhiên, tất thảy các bài khấn đều phải thể hiện sự biết ơn bề trên và cầu sự chở che, phù hộ của thần linh tới bản làng.

Sau khi ông trùm cùng các cụ cao niên làm lễ xong thì lần lượt con cháu sẽ tới dâng hương. Qua đó, mỗi người sẽ gửi gắm những mong muốn của mình. Lễ cầu làng kết thúc, người dân trong làng sẽ cùng nhau tổ chức bày mâm cỗ ăn uống tại đình làng, trước sự chứng kiến của các vị thần linh. 

Cầu làng là một nghi lễ có ý nghĩa quan trọng của người Dao Hòn Lau. Lễ giúp bà con trong bản làng gắn kết với nhau hơn, đồng thời tạo dựng niềm tin, giúp người dân có sức mạnh tinh thần, vượt qua khó khăn, cùng nhau lao động, sản xuất xây dựng quê hương giàu đẹp.

Theo TQĐT

Hiệu quả từ các mô hình tự quản ở khu dân cư

Tính đến thời điểm này, trên địa bàn huyện Yên Sơn có 28/31 xã, thị trấn đã triển khai và xây dựng các mô hình tự quản. Toàn huyện hiện có 134 mô hình tự quản, trong đó có 87 mô hình về vệ sinh môi trường, 36 mô hình về an ninh trật tự, 10 mô hình về sáng xanh, 1 mô hình về giữ gìn bản sắc văn hóa

Phát huy hiệu quả nguồn vốn phát triển các mô hình kinh tế

Phòng Giao dịch Trung Môn (Yên Sơn) thực hiện nhiệm vụ đầu tư tín dụng trên địa bàn 9 xã, gồm: Hoàng Khai, Kim Phú, Trung Môn, Chân Sơn, Thái Bình, Tiến Bộ, Phú Thịnh, Tân Long, Tân Tiến. Thời gian qua, phòng tập trung cho vay phục vụ phát triển nông nghiệp nông thôn, giúp nông dân xây dựng các mô hình kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Huy động sức dân làm đường bê tông nông thông

Với phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm, việc bê tông hóa đường giao thông nông thôn đã huy động được sự vào cuộc tích cực của người dân trên địa bàn huyện Yên Sơn. Từ đó, góp phần làm đẹp cảnh quan môi trường, tạo nên diện mạo cho nông thôn mới, tạo điều kiện cho sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Ghi nhận tại xã Tứ Quận.